KIZILCASÖÐÜT KASABASI TARÝHÝ BÝLGÝLER
Bu kasabanýn tarihi yaklaþýk olarak 500 yýl öncesine kadar uzanmaktadýr. Kýzýlcasöðüt’ün 3 km batýsýnda bulunan “Arap Deresi” bu kasabanýn en eski yerleþim yeridir. Kasabaya ilk olarak gelip yerleþen ailelerin, eski oturduklarý bölgede eþkiya baskýsýndan býkarak þimdiki kasabanýn içme su kuyusunun çevresini düzlük bulup, buraya yerleþmiþ olduklarý rivayet edilmektedir. Zamanla bu bölgede çoðalan ailelerin bazý fertleri baþka yerlere yerleþmiþlerdir. Bu deðiþik yerlerdeki aileler birbirlerini sorarlarken “saðlarýnda bir kuyu, önlerinde bir çay ve büyük bir kýzýlsöðütün etrafýnda oturduklarýný” söylerlermiþ. Ýþte kasabanýn adý bu kýzýlsöðütten gelerek daha sonralarý Kýzýlcasöðüt olmuþtur.
Kýzýlcasöðüt Kasabasý, doðusunda Susuz, batýsýnda Kýrka, kuzeyinde Derbent ve Gedikler, güneyinde Erice ve Ketenlik köyleri ile komþudur. 1977 yýlýný kadar köy statüsünde olan Kýzýlcasöðüt bu tarihten itibaren belediye konumuna yükselmiþtir. Banaz Ýlçesi’ne uzaklýðý 24 kilometre olup Ankara-Ýzmir Devlet Kara• yolu’na 3 kilometre mesafededir. Kasabaya en yakýn demiryolu 4 kilometre uzaklýktaki Nohutova Tren Ýstasyonu’dur.
Kasabanýn sahip olduðu topraklar, genellikle engebeli ve daðlýktýr. Kasaba, vadi yamacýnda kurulmuþ olup, bu vadinin diðer yamacýnda Sarýçam adýnda küçük bir çam ormaný vardýr. Kasabanýn doðusu ise meþe ormanýyla kaplýdýr.
Kasabanýn sulanabilir arazisi az olmakla beraber yer altý sularýndan faydalanýlmaktadýr. Kasabanýn güneyinden geçen dere, yaz aylarýnda arazini su ihtiyacýný karþýlar. Bu dere Kýzýlhisar’dan doðar Banaz Çayý’na dökülür.
Kýzýlcasöðüt, kültür seviyesi açýsýn dan oldukça ileri bir düzeydedir. 1925 yýlýnda köye ilkokul açýlmýþtýr. Bunun yanýnda þimdi kasabada eðitim-öðretimi devam eden bir ortaokul (ilköðretim) bulunmaktadýr. 1982 yýlýnda ortaokul olarak açýlan bina þu anda lise binasý olarak hizmet vermektedir.Okuma yazma oraný %96 seviyesindedir.
Kasabanýn ulaþým, haberleþme elektrik ve su gibi sýkýntýlarý yoktur. Yol asfalt ve bakýmlýdýr.
Kasabanýn geçim kaynaðýný, tarým ve hayvancýlýk oluþturmaktadýr.Buðday, arpa,mercimek,nohut, fasulye, haþhaþ ve þeker pancarý ekimi yapýlmaktadýr. Bunun yanýnda meyvecilik, sebzecilik ve baðcýlýk da ileri bir düzeydedir. Üzüm, elma, kiraz, viþne ve þeftali baþlýca üretilen meyvelerdendir. Kýzýlcasöðüt’ün üzümü ve pekmezi pazarlarda özellikle aranýr ve tercih edilir. Banaz’a baðlý diðer yörelerde de olduðu gibi bu kasabada da yurt dýþýnda çalýþan iþçiler Kýzýlcasöðüt’ün ekonomisine olumlu bir katký yapmaktadýr.
Kasabada el sanatlarý da büyük bir geliþme göstermiþtir. Kilim, halý ve çul dokunduðu gibi kasabada marangoz atölyeleri ve mobilyacýlar da bulunmaktadýr.
Kasaba 20 yýldýr sabit bir nüfusa sahiptir. Dýþarýya göç olayý fazla yoktur. Her evdeki ortalama çocuk sayýsý 2-3’tür. 2000 Nüfus Sayýmý’na göre kasaba nüfusu, 2160’týr. Kasaba, Emek, Cumhuriyet ve Barýþ olmak üzere 3 mahalleye ayrýlmýþtýr. Her mahallenin muhtarý bulunmaktadýr.
Kasabada tarihi ve turistik deðer taþýyan yerler bulunmaktadýr. Kocaçeþme ve Aðulüstü Çeþmesi tarihi çeþmelerdir. Bu çeþmeler, koruma altýna alýnmýþlardýr. Ayrýca lise binasýnýn önünde belediye tarafýndan yaptýrýlan park, halkýn hoþça vakit geçirebileceði bir yerdir. Sarýçam Tepesi, yaz-kýþ halkýn piknik veri durumundadýr.
Kasaba halký, gelenek ve göreneklerine baðlýdýr. Halk, asker uðurlama, asker ve yemeði,düðünler, özel günler, anma ve kutlama günlerinde birlik ve beraberlik içerisindedir.Kasaba halkýnýn en dikkat çeken geleneði, kýna gecelerinde bayanlarýn topluca su kuyusuna gitmesi ve gelinin bekar bir kýza su içirmesidir. Bu geleneðin amacý, gelinin elinden su içen kýzýn, gelinin hemen ardýndan evlenmesidir. Ayrýca yine düðünlerde, gelinin saðlýklý bir çocuðu olmasý için kucaðýna bebek verilir.




